Sáng ngày 13/11/2026, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM tổ chức Hội nghị Đối thoại Doanh nghiệp – Chính quyền Thành phố Lần thứ 282 chuyên đề về lĩnh vực thương mại điện tử. Sự kiện thu hút sự tham dự của gần 300 đại biểu đại diện cho các sở, ban, ngành, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số thuộc Bộ Công Thương, các hiệp hội ngành nghề và đông đảo cộng đồng doanh nghiệp số trên địa bàn. Hội nghị nhằm thiết lập diễn đàn lắng nghe, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, giải đáp các vướng mắc pháp lý và định hướng phát triển bền vững trong bối cảnh kinh tế số giữ vai trò động lực tăng trưởng mới.

Lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ

Hội nghị được tổ chức trực tiếp nhằm hiện thực hóa mục tiêu kiên trì của TP.HCM trong việc xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Lê Anh Hoàng – Phó Giám đốc ITPC khẳng định vai trò đồng hành thực chất của chính quyền Thành phố thông qua cơ chế đối thoại thường xuyên: “Hệ thống Đối thoại không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ tổ chức các kỳ tiếp xúc mà là một đầu mối tin cậy để tiếp nhận, theo dõi và đôn đốc giải quyết dứt điểm các vướng mắc của cộng đồng doanh nghiệp. Với phương châm ‘Thành công của doanh nghiệp là thành công của Thành phố’, chúng tôi cam kết luôn đồng hành, chủ động tháo gỡ khó khăn nhằm xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, bình đẳng và phát triển bền vững.”

Lắng nghe thực tiễn để hoàn thiện cơ chế, chính sách

Trao đổi tại hội nghị, ông Nguyễn Nguyên Phương – Phó Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM nhấn mạnh tính cấp thiết của buổi đối thoại sau hai năm chưa tổ chức kỳ chuyên đề riêng về thương mại điện tử. Hiện nay, Thành phố đang tập trung triển khai các giải pháp kích cầu thương mại, song thách thức lớn là việc đo lường và ghi nhận chính xác mức độ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế. 

Trước áp lực tuân thủ của các đơn vị kinh doanh, ông Nguyễn Nguyên Phương bày tỏ sự thấu hiểu và chia sẻ sâu sắc đối với những khó khăn mà doanh nghiệp đang gặp phải: “Đất nước phát triển được là nhờ sự đóng góp to lớn của cộng đồng doanh nghiệp. Trong nền kinh tế số rộng lớn, đa số doanh nghiệp đều rất nỗ lực tuân thủ pháp luật. Tuy nhiên, nhiều trường hợp gặp vướng mắc hay vi phạm không xuất phát từ việc cố ý, mà do chưa hiểu rõ, chưa hiểu đúng quy định hoặc do tồn tại khoảng cách nhận thức giữa doanh nghiệp với cơ quan thực thi. Đây là điều cơ quan quản lý hoàn toàn không mong muốn.”

Hội nghị là cơ hội để cơ quan quản lý lắng nghe thực tế, từ đó kịp thời tham mưu cho UBND Thành phố và Bộ Công Thương sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật. Mục tiêu hướng tới là hoàn thiện hành lang pháp lý vừa thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển, vừa bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cả doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Bốn nguyên tắc pháp lý cốt lõi khi kinh doanh trực tuyến

Trong phần báo cáo chuyên đề, ông Nguyễn Minh Hùng – Phó Trưởng phòng Quản lý Thương mại thuộc Sở Công Thương TP.HCM cho biết, khung khổ pháp lý về thương mại điện tử ngày càng thông thoáng và minh bạch đã dẫn đến số lượng hồ sơ đăng ký, thông báo website thương mại điện tử bán hàng gửi về Sở tăng đột biến. Để hạn chế tối đa rủi ro pháp lý, đại diện Sở Công Thương nhấn mạnh bốn nguyên tắc nghiệp vụ cốt lõi mà mọi doanh nghiệp kinh doanh trực tuyến cần nghiêm túc chấp hành.

Trước hết, doanh nghiệp phải xác định chính xác mô hình hoạt động của nền tảng số. Những website hoặc ứng dụng chỉ thuần túy giới thiệu thông tin doanh nghiệp, dịch vụ hoặc sản phẩm mà không tích hợp chức năng đặt hàng trực tuyến thì không thuộc diện bắt buộc phải đăng ký hay thông báo với Bộ Công Thương, chỉ cần tuân thủ quy định quản lý thông tin truyền thông. Ngược lại, những nền tảng có chức năng ghi nhận và xử lý đơn đặt hàng trực tuyến bắt buộc phải thực hiện đầy đủ thủ tục thông báo theo quy định.

Cùng với việc xác định đúng mô hình, việc thực hiện nghĩa vụ công khai và minh bạch thông tin là điều kiện tiên quyết. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần nhận thức rõ thương mại điện tử chỉ là phương thức phân phối qua môi trường mạng, việc được cấp xác nhận đăng ký website hoàn toàn không thay thế cho các giấy phép kinh doanh chuyên ngành. 

Cuối cùng là trách nhiệm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và bảo đảm xuất xứ hàng hóa. Mọi sản phẩm lưu thông trực tuyến phải có chứng từ, hóa đơn chứng minh nguồn gốc rõ ràng để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra của lực lượng Quản lý thị trường. Nhằm hỗ trợ các đơn vị tự rà soát khung pháp lý, Sở Công Thương đã phối hợp với Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) triển khai công cụ AI hỗ trợ tra cứu trực tuyến tại địa chỉ ai.vecom.vn.

Khẳng định vai trò đồng hành bền vững

Tại phiên trao đổi trực tiếp, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Cục Thuế, Chi cục Quản lý thị trường, Sở Khoa học và Công nghệ cùng Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM đã trực tiếp giải đáp cặn kẽ nhiều thắc mắc của doanh nghiệp xoay quanh nghĩa vụ khấu trừ thuế trên sàn, thời điểm lập hóa đơn điện tử khi giao hàng thành công và cơ chế xử lý tranh chấp giao dịch số.

Hội nghị Đối thoại lần thứ 282 khép lại với cam kết từ ITPC và Sở Công Thương về việc tiếp tục theo sát quá trình xử lý kiến nghị của doanh nghiệp, đồng thời tổng hợp các nội dung vượt thẩm quyền để báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phố. Qua đó, hội nghị khẳng định tinh thần đồng hành thực chất của chính quyền TP.HCM, góp phần khai thông thể chế và trợ lực cho cộng đồng doanh nghiệp thương mại điện tử phát triển an toàn, minh bạch và bền vững.