Quay lại

Thành phố Hồ Chí Minh định vị sản phẩm, dịch vụ xuất khẩu tiêu biểu

Đề án có hai mục tiêu cụ thể là:

Thứ nhất, định vị danh mục các sản phẩm, dịch vụ xuất khẩu tiêu biểu dựa trên các tiêu chí khoa học cụ thể.

Thứ hai, đề xuất các định hướng chiến lược làm cơ sở phục vụ cho công tác chỉ đạo, điều hành và xây dựng chương trình hành động của thành phố đối với hoạt động xuất khẩu đến năm 2030, theo hướng thúc đẩy nâng cao năng lực cạnh tranh của các sản phẩm, dịch vụ xuất khẩu tiêu biểu.

Về phương pháp tiếp cận, việc định vị sản phẩm, dịch vụ xuất khẩu tiêu biểu của Thành phố được chia thành nhóm sản phẩm hàng hóa và nhóm sản phẩm dịch vụ.

Việc định vị nhóm sản phẩm hàng hóa chủ yếu dựa trên mô hình không gian sản phẩm (product space), một phương pháp mới trong phân tích và đánh giá dựa trên nền tảng năng lực sản xuất và xu hướng xuất khẩu của một quốc gia/vùng/địa phương trong mối quan hệ cạnh tranh với các quốc gia khác trên phạm vi toàn cầu.

Đối với xuất khẩu dịch vụ, phỏng vấn sâu doanh nghiệp, các hiệp hội và các chuyên gia trong một số nhóm ngành dịch vụ tiêu biểu như phần mềm - nội dung số, du lịch, tài chính - ngân hàng và logistic là phương pháp được lựa chọn. Quá trình phân tích nhóm ngành này được đặt trong tương quan với nền tảng năng lực cạnh tranh của Thành phố cũng như các xu hướng thay đổi của thị trường thế giới để chỉ ra những vấn đề quan trọng đối với xuất khẩu dịch vụ mà Thành phố Hồ Chí Minh nên quan tâm.

Trong phần 2 “Định vị sản phẩm xuất khẩu chủ lực”, Đề án phân tích thực trạng, đánh giá cơ hội  theo phân loại sản phẩm và dịch vụ. 

Định hướng chung với xuất khẩu hàng hóa tại thành phố Hồ Chí Minh là chiến lược chuyển dịch dần các hoạt động thâm dụng lao động phổ thông ra các vùng tỉnh thành phụ cận trong ngắn hạn. Đồng thời xây dựng các nền tảng để trở thành trung tâm dịch vụ xuất khẩu, trung tâm cung ứng đầu vào cho hoạt động sản xuất xuất khẩu và tập trung nguồn lực cho những phân khúc có hàm lượng giá trị gia tăng cao là thiết kế và thị trường phân phối. Một số nhóm ngành tiêu biểu mà thành phố nên hướng đến là điện tử, tự động hóa, cơ khí và đồ gỗ.

Về Định vị xuất khẩu hàng hóa vô hình và dịch vụ, Đề án cho rằng Thành phố Hồ Chí Minh cũng có lợi thế nhất định trong xuất khẩu các hàng hóa vô hình (phần mềm, sản phẩm nội dung số...) và xuất khẩu dịch vụ. Vai trò của nhóm sản phẩm dịch vụ này ngày càng quan trọng. Đề án đưa ra kết quả định vị gồm: Nhóm sản phẩm phần mềm và nội dung số; Dịch vụ logistic; Dịch vụ du lịch và Nhóm tài chính - ngân hàng.

Đề án dự báo, với xuất khẩu hàng hóa, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố năm 2025 ước đạt 70 tỷ USD và đến năm 2030 kim ngạch xuất khẩu ước đạt 108 tỷ USD. Với riêng nhóm sản phẩm phần mềm nội dung số, dự ước kim ngạch xuất khẩu năm 2020 đạt 5 tỷ USD, đến năm 2025 đạt 10,1 tỷ USD và năm 2030 có thể đạt 20,3 tỷ USD.

Để đạt chỉ tiêu đó, Đề án nêu định hướng nhiệm vụ đến năm 2025 là:

Duy trì và hỗ trợ phát triển các sản phẩm chủ lực truyền thống có kim ngạch xuất khẩu và tốc độ tăng trưởng cao, tạo nhiều việc làm và đóng góp ngân sách lớn cho thành phố trong đó chuẩn bị điều kiện để nâng cấp công nghiệp gia nhập chuỗi giá trị toàn cầu hướng đến thực hiện dịch vụ xuất khẩu là chiến lược dẫn dắt nhằm nâng cao giá trị gia tăng theo đúng lợi thế của Thành phố.

Xây dựng chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh các cụm ngành xuất khẩu theo hướng dịch chuyển sang các công đoạn thượng nguồn và hạ nguồn của chuỗi giá trị toàn cầu. Đồng thời bước đầu chuyển dịch dần từ những ngành thâm dụng lao động có mức độ tinh vi và cơ hội đa dạng hóa thấp sang những ngành có mức độ tinh vi và cơ hội đa dạng hóa cao hơn (điện tử, cơ khí, đồ gỗ...). Xem những ngành này là nên tảng cho tăng trưởng xuất khẩu của Thành phố trong thời gian tới.

Nâng cấp và hoàn thiện mạng lưới cơ sở hạ tầng phục vụ xuất khẩu bao gồm cả hạ tầng giao thông kết nối, hạ tầng cảng biển, làm rõ định hướng phát triển cảnh biển trong vùng hoàn thiện tuyến đường vành đai 2 và đầu tư tuyến đường vành đai 3.

Cải cách nâng cao chất lượng các dịch vụ công liên quan trực tiếp đế hoạt động xuất khẩu trên địa bàn theo hướng cung ứng dịch vụ tốt nhất có thể chứ không chỉ là cung ứng dịch vụ đúng quy định. Đồng thời cập nhật các yêu cầu, quy định về tiêu chuẩn mới liên quan đến xuất khẩu để thông tin giúp doanh nghiệp nắm bắt và nhanh chóng thích nghi.

Xây dựng các cơ chế phối hợp, thường xuyên trao đổi với doanh nghiệp nhằm nắm bắt kịp thời các khó khăn vướng mắc, các đề xuất tháo gỡ và hỗ trợ từ phía doanh nghiệp, đặc biệt là các nhóm ngành xuất khẩu tiêu biểu.

Xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp trên địa bàn nói chung và lực lượng tham gia xuất khẩu nói riêng để kịp thời theo dõi và nắm bắt tình hình trong bối cảnh thay đổi liên tục của thị trường và các tác động từ bên ngoài.

Đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tập trung vào khắc phục các điểm yếu của nền tảng phát triển sản xuất tại thành phố Hồ Chí Minh như nguyên phụ liệu, máy móc thiết bị hay nhóm FDI trong các nhóm ngành công nghệ cao, nhóm ngành dịch vụ, phần mềm - nội dung số.

Nâng cao chất lượng xúc tiến thương mại và đầu tư theo hướng tập trung vào những nhóm ngành đã được xác định là có lợi thế cạnh tranh (theo mô hình không gian sản phẩm); hướng vào những thị trường đã và sẽ ký kết hiệp định thương mại tự do (FTA). Tăng cường các hiệp định thương mại song phương trong chiến lược tiếp cận thị trường mới.

 

Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả công tác xúc tiến thương mại

Mục tiêu: Nâng cao hiệu quả hoạt động xúc tiến thương mại gắn với nhóm ngành sản xuất, dịch vụ xuất khẩu tiêu biểu.

Nhiệm vụ: Tổ chức các hoạt động khảo sát thu thập nhu cầu xúc tiến thương mại của các doanh nghiệp trên địa bàn và các tỉnh có sản phẩm xuất khẩu nhiều qua thành phố Hồ Chí Minh; Xây dựng các chương trình xúc tiến thương mại từ kết quả khảo sát nhu cầu doanh nghiệp trong khả năng nguồn lực cho phép; Huy động nguồn lực của doanh nghiệp cùng tham gia thực hiện các chương trình xúc tiến thương mại; Đẩy mạnh quảng bá các sản phẩm, dịch vụ xuất khẩu tiêu biểu của Thành phố Hồ Chí Minh và vùng lân cận qua kênh trực tuyến (online).

Đơn vị chủ trì: Trung tâm xúc tiến thương mại và Đầu tư; Sở Công thương; Viện nghiên cứu phát triển Thành phố.

(Trích từ “Đề án phát triển xuất khẩu trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” ban hành kèm theo Quyết định 953/QĐ-UBND ngày 18.3.2021 của Ủy ban nhân dân Thành phố).