Quay lại

Cơ hội mới cho ngành mía đường

Đặc biệt, sau khi Hiệp định Thương mại Hàng hóa Asean (ATIGA) có hiệu lực từ ngày 1/1/2020, thuế nhập khẩu đường vào Việt Nam đã giảm từ 85% xuống còn 5%. Do đó, lượng đường nhập khẩu tăng đột biến, ảnh hưởng đến sản xuất đường trong nước.

Theo Hiệp hội Mía đường Việt Nam, do giá mía giảm trong thời gian qua, nông dân chuyển sang trồng các loại cây khác khiến diện tích trồng bị giảm từ 300.000 ha xuống còn 130.000 ha.

Đồng thời, nhập khẩu đường tăng cao, tác động mạnh đến sản xuất đường trong nước. Các nhà máy đường sản xuất gần 750.000 tấn đường trong niên vụ 2019 - 2020 trong khi bình quân cả năm là hơn 1,2 triệu tấn.

Qua thống kê của các cơ quan chức năng, tổng lượng đường nhập khẩu vào Việt Nam năm 2020 tăng đột biến lên hơn 1,5 triệu tấn. Do khó khăn, thua lỗ nên hiện chỉ có 29 nhà máy đường đi vào hoạt động trong khi nhiều nhà máy khác buộc phải đóng cửa.

Dự báo niên vụ 2020 - 2021 diện tích mía tiếp tục giảm, gây nguy cơ thiếu nguyên liệu cho các nhà máy đường.

Để tháo gỡ khó khăn cho ngành mía đường, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 477 ngày 9/2/2021 áp dụng thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp tạm thời đối với một số mặt hàng đường có xuất xứ từ Thái Lan. Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày 16 tháng 2 và sẽ được áp dụng trong thời hạn 120 ngày.

Sau khi Quyết định số 477 có hiệu lực đã cho thấy những tín hiệu tích cực đối với ngành mía đường trong nước. Theo đó, giá bán đường sản xuất trong nước đã tăng từ 1.500 đến 2.000 đồng/kg so với cuối năm 2020. Trong khi đó, giá thu mua mía nguyên liệu cũng tăng 10% đến 13% so với các vụ trước.

Giá thu mua nguyên liệu tăng sẽ khuyến khích người trồng mía mở rộng diện tích để đảm bảo nguyên liệu cho các nhà máy đường hoạt động ổn định và từng bước khôi phục ngành mía đường trong nước.

Việt Nam là một trong những quốc gia sản xuất và tiêu thụ đường lớn trên thế giới và khu vực Asean. Việc áp thuế phòng vệ thương mại là một biện pháp can thiệp kịp thời nhằm tạo sự cạnh tranh bình đẳng cho các nhà máy đường trong nước.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận ngành mía đường trong nước còn nhiều thiếu sót, bao gồm diện tích canh tác manh mún, gây khó khăn cho việc ứng dụng khoa học - công nghệ và cơ giới hóa vào sản xuất; công nghệ lạc hậu của các nhà máy đường dẫn đến chi phí sản xuất và giá bán cao; và đa dạng hóa các sản phẩm đường.

Do đó, ngành mía đường cần đẩy mạnh tái cơ cấu trong dài hạn để nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường.

Ngoài ra, các nhà máy đường cần đầu tư thiết bị công nghệ hiện đại, đa dạng hóa sản phẩm đường, xây dựng chính sách hỗ trợ nông dân trồng mía.

Nên đầu tư cơ giới hóa, mở rộng cánh đồng lớn để phát triển vùng nguyên liệu tập trung, nâng cao năng suất, chất lượng mía đồng thời đẩy mạnh liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp để đảm bảo lợi nhuận cho nông dân và tiêu thụ sản phẩm. Ngoài ra, các cơ quan chức năng cần tiếp tục kiểm soát việc nhập khẩu đường và xử lý nghiêm các hành vi gian lận thương mại.

(theo Intell Asia – TL, ITPC)